Άρθρο του Σταύρου Γ. Νικηφοράκη στα “Χανιώτικα Νέα”
Από 1 Οκτωβρίου 2021 ως γνωστόν αυξήθηκε το αφορολόγητο όριο για τις γονικές παροχές και δωρεές ακίνητης και κινητής περιουσίας μέχρι του ποσού 800.000 ευρώ.
Από την εφαρμογή του νόμου χιλιάδες συμπολίτες μας έσπευσαν να αξιοποιήσουν το ευνοϊκό αυτό φορολογικό καθεστώς το οποίο ισχύει μέχρι και σήμερα.
Επισημαίνουμε ότι με βάση τον Ν. 5219/2025 (Κώδικας Φορολογίας Περιουσίας) οι φορολογούμενοι ανάλογα με την συγγενική τους σχέση που διέπει τον δωρεοδόχο φορολογούμενο με τον δωρητή κατατάσσονται σε 3 κατηγορίες για τις οποίες ισχύουν διαφορετικές φορολογικές κλίμακες (Αναλυτικοί πίνακες των 3 κατηγοριών, άρθρο «Χανιώτικα Νέα», 14.11.2025)
Στην πορεία εφαρμογής του νόμου υπήρξαν ιδιαίτερα σημεία στην φορολογική νομοθεσία που δυστυχώς δεν ακολουθήθηκαν σωστά από τους δωρητές με συνέπεια τα λάθη στην τήρηση του νόμου να στοιχίζουν ακριβά σε όσους τα διαπράττουν.
Παρεμφερείς περιπτώσεις είτε δηλώνονται κατά λάθος ή δηλώνονται ως συναφθείσες δωρεές μεταξύ συγγενών που ανήκουν στην Α’ κατηγορία προκειμένου οι δωρητές να απαλλαγούν από σημαντικά ποσά φόρου που υπολογίζονται σε 20%.
Σημειωτέον ότι εάν διαπιστωθεί από τον φορολογικό έλεγχο ότι οι δωρεές γίνονται μεταξύ συγγενών που δεν ανήκουν στην Α’ κατηγορία αλλά σε συγγενείς που ανήκουν στην Β’ κατηγορία δεν θα καταβάλουν μόνο το 20% του φόρου αλλά και αντίστοιχο πρόστιμο 50% από το ποσό του φόρου που δεν καταβλήθηκε. Συμπερασματικά στην περίπτωση αυτή το πρόστιμο ανέρχεται συνολικά στο 30% της δωρεάς.
Η ΑΑΔΕ ελέγχει πολύ αυστηρά τις περιπτώσεις που γίνεται χρήση του αφορολόγητου ποσού των 800.000 ευρώ. Για το έτος 2026, η αρμόδια φορολογική αρχή προγραμματίζει να εξετάσει 1.080 υποθέσεις (Ναυτεμπορική, 21.07.2026) που έκαναν χρήση δωρεάς το ποσό των 800.000 ευρώ.
Επισημαίνεται ιδιαίτερα ότι:
- Το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ για κάθε γονέα παρέχεται στις γονικές παροχές από τον δωρητή μόνο μια φορά εφόσον έχουν πραγματοποιηθεί δωρεές από την ημερομηνία εφαρμογής του νόμου μετά την 01.10.2021.
- Το ποσό των 800.000 ευρώ προς συγγενείς α’ βαθμού (γονείς, παιδιά, σύζυγοι, παππούδες και εγγόνια) απαλλάσσεται φόρου μόνο στην περίπτωση που το ποσό αυτό δόθηκε με μεταφορά χρημάτων μέσω τραπεζικού λογαριασμού και όχι με κατάθεση μετρητών (άρθρο 98).
- Το αφορολόγητο ανώτατο όριο των 800.000 ευρώ για κάθε γονέα της κλίμακας Α’ έχει εφαρμογή για οποιαδήποτε φύσεως περιουσίας κινητής ή ακίνητης αρκεί να διενεργείται μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και επιβάλλεται να αποδεικνύεται με μεταφορά χρημάτων μέσω πάντα τραπεζικών λογαριασμών.
Σημειώνεται εδώ ότι στην περίπτωση που η συναλλαγή γίνεται με μετρητά και όχι μέσω τράπεζας ο φόρος που επιβάλλεται ανέρχεται σε 10% χωρίς να υπάρχει αφορολόγητο όριο.
- Μεταφορά χρημάτων που γίνεται από κοινό λογαριασμό μεταξύ συγγενών Α’ κατηγορίας χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή καθότι δεν αρκεί το γεγονός ότι κάποιος είναι συνδικαιούχος ενός κοινού λογαριασμού αλλά και να αποδεικνύεται ότι ο δωρητής είναι ο ίδιος τροφοδότης των χρημάτων που δώρισε σε Α’ κατηγορία συγγενικά του πρόσωπα.
Οι φορολογικές αρχές εξετάζουν προσεκτικά αν ο δωρητής που έχει κοινό λογαριασμό αποδεικνύεται ότι αυτός προσωπικά τροφοδότησε τον λογαριασμό για να δύναται να έχει την απαλλαγή και όχι ο συνδικαιούχος του λογαριασμού.
Πρόσφατη περίπτωση που εξετάσθηκε από την Διεύθυνση επίλυσης διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ, ξεκαθάρισε το ανωτέρω θέμα του συνδικαιούχου που αφορά γονική παροχή από κοινό τραπεζικό λογαριασμό.
- Σε περίπτωση προστατευόμενου παιδιού μέλους οικογένειας αλλά και γενικότερα σε περιπτώσεις αποστολής μικρών ποσών από γονείς προς παιδιά μέσω συστημάτων πληρωμών πχ. Iris, για κάλυψη μικρών καθημερινών αναγκών, δεν απαιτείται υποβολή δήλωσης και δεν θεωρείται δωρεά από γονείς σε παιδιά.
- Στην περίπτωση που αποκτάται πρώτη κατοικία με γονική παροχή ο νομοθέτης προβλέπει και ένα πρόσθετο αφορολόγητο όριο, 200.000 ευρώ για κάθε ανήλικο ή άγαμο τέκνο και 250.000 ευρώ εάν το τέκνο είναι έγγαμο. Περαιτέρω, στην περίπτωση αυτή προσαυξάνεται κατά 25.000 ευρώ για κάθε ένα από τα 2 παιδιά και 30.000 για το τρίτο παιδί.
Σταύρος Γ. Νικηφοράκης
Ορκωτός Ελεγκτής, Managing Partner & Πρόεδρος Δ.Σ. APEX Certified Auditors